WT 2026: co zmienia się w pracy i odpowiedzialności architekta?

Bezpieczeństwo pożarowe w funkcji celu 

Z punktu widzenia architekta nowe ujęcie bezpieczeństwa pożarowego w WT 2026 jest jednym z najważniejszych wyzwań. W części zapisów większe znaczenie ma nie tylko zgodność z parametrem, lecz także ocena, czy zaprojektowany układ faktycznie ogranicza ryzyko rozwoju i rozprzestrzeniania się pożaru. Oznacza to konieczność bardziej świadomego doboru materiałów i rozwiązań oraz sposobu prowadzenia granic stref pożarowych. Warto zauważyć, że znane dziś wymaganie „nierozprzestrzeniający ognia” nie znika z przepisów i nadal będzie stosowane w części wymagań. Jednocześnie w kilku nowych miejscach pojawia się wymóg wykonania „w sposób zapewniający ograniczenie rozprzestrzeniania pożaru”. Taki zapis przenosi większy ciężar decyzji na projektanta, który musi wykazać, że przyjęte rozwiązanie spełnia cel przepisu działa nie tylko formalnie, ale również jest skuteczne w praktyce. 

WT 2026 limitują powierzchnie stref pożarowych w budynkach, co może wpływać na układ funkcjonalny, komunikację i sposób podziału obiektu. Nowe zasady dotyczą również granic stref pożarowych oraz ich uszczelnienia od zewnętrznej strony budynku. Pojawiają się także dodatkowe wymagania związane z instalacjami PV i magazynami energii. Dla architekta oznacza to konieczność wcześniejszego uwzględnienia zagadnień pożarowych w koncepcji, a nie dopiero na etapie dopracowywania projektu.

W obszarze bezpieczeństwa pożarowego pojawiają się również rozwiązania ułatwiające pracę projektową. Wprowadzenie klas reakcji na ogień zamiast mniej precyzyjnych pojęć dotyczących palności i zapalności porządkuje sposób opisu materiałów. Klasy te są oparte na europejskich normach i powszechnie stosowane w całej Europie. Klasy A1 i A2, d0 oznaczają materiały niepalne, a pozostałe klasy – materiały o różnym stopniu udziału w rozwoju pożaru. Dla architekta to prostszy język komunikacji z inwestorem, rzeczoznawcą i pozostałymi uczestnikami procesu projektowego.

Efektywność energetyczna i budynek bezemisyjny 

Nowe warunki techniczne wprowadzają definicję budynku bezemisyjnego: „Budynek, który spełnia wymagania minimalne, o których mowa w ust. 1 i 2, jest budynkiem bezemisyjnym” – Dział X, §356, ust. 5. Wspomniane w definicji ustępy 1 i 2 mówią o: 

• wskaźniku rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP, 

• minimalnych wymaganiach izolacyjności cieplnej przegród i wyposażenia technicznego budynku, 

• progu operacyjnych emisji gazów cieplarnianych (ma obowiązywać od 1 stycznia 2030 roku). 
  
  
  

W zakresie energooszczędności WT 2026 utrzymują trend ograniczania maksymalnego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP, przy czym obowiązujące wartości wskaźników oraz współczynników Uc(max) dla przegród w budynku zostają utrzymane. Pełen wykaz ujęty jest w załączniku 7 do rozporządzenia. Od roku 2030 mają się zaostrzyć wskaźniki dla sumarycznego poziomu EP oraz składowych chłodzenia i oświetlenia.  

Co to oznacza dla architekta? Przede wszystkim większą odpowiedzialność za optymalizację projektu pod kątem parametrów technicznych, kosztów eksploatacyjnych i realnej efektywności przyjętych rozwiązań. Budynek trzeba analizować jako system, w którym forma, konstrukcja, przegrody, instalacje i źródła energii wzajemnie na siebie wpływają. Izolacyjność przegród pozostaje jednym z kluczowych narzędzi projektowania jakości energetycznej. 

Klasy akustyczne AQ 

Nowe WT 2026 wprowadzają klasy akustyczne w miejsce dotychczasowego odwoływania się do parametrów w normach. To ułatwienie dla architekta i inwestora, ponieważ pozwala czytelniej określać oczekiwany standard ochrony przed hałasem i drganiami. Klasa AQ-0 ma oznaczać podstawowy poziom ochrony, a klasy od AQ-1 do AQ-4 – coraz wyższe wymagania i większy komfort akustyczny budynku lub jego części. Dla architekta oznacza to konieczność rozmowy z inwestorem o jakości użytkowej obiektu już na etapie założeń projektowych. 

Co to oznacza dla projektanta w praktyce? 

WT 2026 wzmacniają rolę architekta jako osoby odpowiedzialnej nie tylko za formalną zgodność projektu z przepisami, ale także za świadome przełożenie ich celu na konkretne rozwiązania projektowe. Projektant coraz częściej będzie musiał wykazać, że przyjęte rozwiązania są spójne, uzasadnione i skuteczne w praktyce — zarówno w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, jak i efektywności energetycznej, komfortu akustycznego czy jakości użytkowej budynku. 

Oznacza to większą odpowiedzialność za decyzje podejmowane już na etapie koncepcji, ściślejszą koordynację z branżystami oraz bardziej świadomą rozmowę z inwestorem o konsekwencjach wyborów projektowych. W nowych warunkach technicznych architekt nie jest więc jedynie wykonawcą wymagań, ale ich interpretatorem i koordynatorem odpowiedzialnym za to, aby budynek spełniał nie tylko literę, lecz także cel przepisów.